Ik merk een grote honger.
Twee jaar praten we over de ambitie van Maastricht + Euregio Maas/Rijn om in 2018 culturele hoofdstad van Europa te worden.
Met regelmaat duiken in de krant berichten op met als strekking: wanneer gebeurt er nu eindelijk eens wat?
Vele mensen uit het culturele veld spreken me aan met plannen, ideeën, projecten.
Gebeurt er nu eindelijk eens wat?
Ja, er gebeurt nu eindelijk eens wat. De afgelopen 2 jaar is er niet niets gebeurd, integendeel, maar dat zijn voorbereidende werkzaamheden achter de schermen geweest. Nu komen we naar buiten.
Ik neem u zo mee.
Eerst moet me iets van het hart. Dat er zoveel mensen ongeduldig worden, dat er op zo vele fronten gesproken wordt over de Culturele Hoofdstad 2018 zegt natuurlijk wel iets. Vele mensen zijn zich blijkbaar bewust van de betekenis van zo’n groot project voor de stad, voor de steden, voor de Euregio. En inderdaad, er valt niet naast te kijken. Ruhr2010 heeft de bevolking van de Ruhr een gepaste trots gegeven. Trots dat men inwoner is van dat oude industriegebied, trots op hun geschiedenis, maar meer nog, geloof in de toekomst.
Zijn het de echo’s van voorbije culturele hoofdsteden die mensen hier hongerig maken?
Of is er het besef dat dit project een verschil kan maken voor de toekomst van de stad, de steden, de regio?
Is het de opwinding dat juist in deze tijden kunst en cultuur in stelling gebracht kan worden om nieuw en met verbeelding naar onze stad, naar onze steden, naar onze regio te kijken?
Hoe dan ook, ik merk een gretigheid. Honger.
Dames en Heren van de jury in Brussel: wij willen die titel!
De politici hebben de moed gehad 6 steden, 3 provincies, 1 regio en 1 landsdeel met elkaar te verbinden. Inderdaad, dat heeft even geduurd. Maar het is gelukt.
Nu zijn we bezig het Bidbook te schrijven.
Dat wordt voorjaar 2012 ter goedkeuring voorgelegd aan de verschillende steden en provincies.
Tegelijkertijd proberen we een beweging op gang te krijgen.
Culturele Hoofdstad dat zijn uiteindelijk wijzelf. Ik, jij, hij, zij, wij. Culturele Hoofdstad zal straks  gerealiseerd worden door de cultureel instellingen, door georganiseerde of niet georganiseerde cultuurmakers, door de burgers zelf.
Van de fanfare die een wijk haar ziel geeft, schreef ik ooit 2 jaar geleden, tot theatergezelschappen die de vinger aan de pols van de tijd houden.
Van de popcultuur die verklankt hoe we ons door het leven slaan tot de beeldcultuur die het karakter van dit gebied uittekent.
Van een fashionclash die de thrill van de tijd binnenhaalt tot de literatuur die formuleert hoe we in de maalstroom van vragen onszelf dreigen kwijt te raken.
Maar eerst moeten we die titel binnenhalen.
“We gaan niet uit de heup schieten”, zegt mijn collega Huub Smeets. We gaan systematisch te werk. Hoe, dat leest u elders op deze site maar het komt hier op neer.
Eerst verzamelen we gedachtegoed, maken we dat we alle facetten van de stad en het gebied doorzocht hebben, dan formuleren we de uiteindelijke thema’s en die vertalen we in richtinggevende projecten.
Tegelijkertijd gebruiken we pilotprojecten om praktijkvoorbeelden te ontwikkelen.
Dames en Heren van de jury daar in Brussel, dit is wat wij u bieden. U vraagt ons hoe wij Via2018 bouwstenen kunnen aandragen voor de toekomst van Europa, wel, wij laten u zien hoe wij culturen met elkaar verknopen. Dit is ons programma. We hebben sterke spelers in het veld. Onze steden met hun ambities, het gebied zelf met zijn landschap, zijn historie, zijn kwaliteit van leven. Onze kwaliteit om ons telkens opnieuw uit te vinden en innovatief naar de toekomst te kijken. Onze culturele instellingen,
onze …
Eind van dit jaar 2011 moet het Bidbook in praktijk klaar zijn, voorjaar 2012 presenteren we het.
We schieten niet uit de heup, we gaan systematisch te werk.
Dus u blijft nog even op uw honger zitten. Vandaag zijn we die Culturele Hoofdstad nog niet. Eerst moeten we die titel binnen halen. Maar we vragen u wel, hoe u vanuit uw instelling, met uw kennis en kunde aankijkt tegen die centrale vraag: hoe verknopen we culturen? Wij vragen uw denkkracht. We zoeken geen concrete projecten of activiteiten, dat komt later, nu vragen we uw denkkracht.
4 Pijlers leggen we u voor, 4 denkrichtingen.
Ik heb het zo vaak gehoord van culturele hoofdsteden die ons voorgingen. Wanneer je “de beelden” van je stad scherp voor ogen hebt, dan dienen de concrete projecten zich haast als vanzelf aan.

Guido Wevers
17 maart 2011