“Hij doet het. Johan Simons doet het. De huidige intendant van de roemruchte Münchner Kammerspiele, Simons, doet het gewoon: een Europees theater ontwikkelen.
Sinds 2010 leidt Simons dit meest beruchte theaterbastion, de Münchner Kammerspiele. En sinds zijn aantreden bouwt hij aan een Europees theaterhuis.
Altijd al droomde hij ervan. Jaren geleden ensceneerde hij “Fort Europa” , een tekst van Tom Lanoye. Of Europa een illusie is, een noodzakelijk kwaad? Of toch een behoeder van de vrijheid, vroeg hij zich toen af.
Hij toonde de duistere zijde van Europa. Het fort Europa dat haar deuren sluit en binnen haar muren het populisme laat ontstaan. Grenzen worden gesloten, oude duivels staan op.
Hoe om te gaan met het nieuwe Europa?
Vragen die Simons stelt door verschillende makers, theaterstijlen met elkaar te verbinden. Daartoe nodigt hij Nederlanders, Belgen, Finnen, Italianen uit om in München te komen regisseren en spelen. Ieder met zijn eigen stijl, zijn eigen esthetica.
En zo bouwt hij stap voor stap aan zijn eigen Europees theaterhuis.
Hier in Maastricht, waar Europa om de hoek ligt, poogt het Toneelstad Festival dat op haar wijze ook te doen. Dit festival haalt voorstellingen uit het onmiddellijke buitenland hier naar toe. Voorstellingen, zeer verschillend van smaak en van esthetica.
Het Europees theater lag hier altijd al voor het oprapen. De laatste 3 jaar werden bussen ingezet om voorstellingen in Luik, Aken en Hasselt te gaan bezoeken. Bijzondere voorstellingen die elders uit Europa naar deze steden gehaald werden.
Nu toont het Toneelstad Festival voorstellingen uit de steden zelf.
Gezelschappen krijgen de kans elkaar te ontdekken.
Het publiek krijgt de kans zeer verschillende theatertradities te ontdekken.
Een eerste stap.
Echt spannend wordt het natuurlijk wanneer de makers met elkaar aan de slag gaan.
Avontuurlijk wordt het wanneer zowel makers als publiek de eigen theatertraditie, de eigen theaterwetten en theatersmaak durven te doorbreken.
Dit festival is een eerste stap.
De komende jaren op weg naar Maastricht Culturele Hoofdstad van Europa 2018 valt er veel te winnen.
Simons krijgt collega's bij, hier in Maastricht.

Guido Wevers
26 april 2011