‘Het binnenhalen van de titel Culturele Hoofdstad van Europa in 2018 is meer dan ooit noodzakelijk om de verschraling op cultureel gebied tegen te gaan.” Dit zegt bestuursvoorzitter Huub Smeets van de stichting MCH2018 in een reactie op de culturele bezuinigingsplannen van de Nederlandse regering.
De Nederlandse staatsecretaris Halbe Zijlstra van cultuur wil zo’n 26% bezuinigen op cultuur, maar hij gebruikt daarvoor een methodiek die voor Maastricht en Zuid Limburg uitkomt op een bezuiniging van maar liefst 75%. In Maastricht is grote ophef ontstaan over de plannen. Wanneer deze doorgaan wordt de culturele infrastructuur in de stad meer dan gehalveerd. De in Maastricht aanwezige natuurlijke keten van opleidingen, productiewerkplaatsen en gevestigde instellingen wordt verbroken; de stevige band tussen bevolking, amateurs en professionele beoefenaars van kunst en cultuur wordt verbroken. Het imago van Maastricht als Cultuurstad wordt ondermijnd en daardoor wordt de concurrentiepositie van de stad aanzienlijk verzwakt.
De staatssecretaris zal zijn definitieve plannen bekend maken op 10 juni. Tot die tijd zal het stadsbestuur samen met de provincie en de culturele instellingen proberen de onevenredige en onrechtvaardige voorstellen gewijzigd te krijgen. Ook de partners van Maastricht Culturele Hoofdstad hebben al laten weten dat ze grote zorgen hebben over de uitwerking van de plannen en doen een oproep om Maastricht vanuit Europees perspectief niet cultureel te verarmen, eerder te versterken.
Het betreft de steden Aken, Luik, Hasselt, Heerlen en Sittard-Geleen, de provincies Nederlands-Limburg, Belgisch-Limburg en Luik, de regio Aachen en de Duitstalige Gemeenschap in België.
De bezuinigingsplannen hebben geen directe relatie met de kandidatuur voor Culturele Hoofdstad. De voorziene financiering van de kandidatuur gebeurt nu door de gemeente Maastricht, de provincie Limburg en de partners (via Interreg). In de komende maanden zal ook het bedrijfsleven benaderd worden. De Nederlandse regering bepaalt haar bijdrage pas na de benoeming van een Nederlandse stad tot Culturele Hoofdstad. Op dit moment zijn er dus geen directe financiële gevolgen voor de kandidatuur.
“Wanneer blijkt dat de plannen van de Nederlandse staatssecretaris inderdaad uitgevoerd worden, dan is dat voor ons een signaal om nog harder door te werken aan de kandidatuur van Maastricht en Euregio,” aldus bestuursvoorzitter Huub Smeets, “voor onze Euregio is het binnenhalen van de titel Culturele Hoofdstad 2018 een belangrijk wapen in de strijd tegen vergrijzing en krimp en vóór de versterking van niet alleen de cultuur, maar ook de kenniseconomie, verkeer en openbaar vervoer, toerisme en het sociaal-maatschappelijk gebied. Daarom gaan we met versterkte energie door met onze expeditie richting kandidatuur.”